نواب مستطاب و الا حاجى معتمد الدّوله در جام جم مىفرمايند كه : در شوّال المكرّم هزار و دويست و ده هجرى حضرت آقا محمّد شاه به سمت استرآباد و گرگان روان شدند . طوايف تركمان را تاخت‌وتاز كرده از دهنهء قراشيخ به خراسان روان گرديدند ، كلّ سران خراسان به تلثيم عتبهء همايون او شتافتند و شاهرخ شاه اعمى را جناب ميرزا مهدى مشهدى به حضور آورد و در خراسان تشريف داشتند كه خبر قزل‌اياغ و فتنهء گرجستان به سمع شريف ايشان رسيد ، دفع و رفع آن طايفه را اهم دانسته مراجعت كردند ، و فصل زمستان در طهران به تهيهء لشكر پرداخته در اواسط ذيقعدة الحرام هزار و دويست و يازده هجرى به جانب گرجستان رايات همايون به حركت آمد . پس از فتح آن حدود در قلعهء شوشى در شب شنبه بيست و يكم شهر ذيحجّة الحرام هزار و دويست و يازده هجرى به دست صادق نام فراش خلوت شهيد شدند و لفظ تاريخ تاريخ او است و حاكم قراباغ ابراهيم خليل خان جوانشير كه از اكابر آن ولايت است از شدت بأس آن پادشاه روگردان شد ، و پس از شهادت ايشان خاقان مغفور عنايت كرده وحشت او را به راحت و اطمينان مبدّل ساختند و صبيّه او را به عقد ازدواج خود درآوردند ، القصّه ولادت آن پادشاه قهّار در روز يكشنبه بيست و هفتم محرّم الحرام هزار و صد و پنجاه و پنج در قصبهء استرآباد اتفاق افتاد و از عمرشان پنجاه و شش سال گذشته بود - انتهى . ( تركستان ) - هم در اين سال ايلندز بن عوض اينان بن محمّد امين اوزبك قنقرات در خوارزم خروج كرده با تراكمهء يموت و غيره جنگ و جدل درانداخت و بر آنها غالب آمد - پوشيده نباشد كه در اين اوان ميرمعصوم مكنى به شاهمراد ملقب به بگجان در بخارا حكمران بود ، و نياز على بىولايت شهر سبز سمرقند داشت ، و امير عالم بىدرخوقند و دار الملك فرغانه حكمرانى مىكرد و يلدوز خان در اندخود حكومت مىنمود . ( هندوستان ) - تيپوصاحب بر ضدّ انگليسها با فرانسه متّحد مىگردد . اروپا - ارلند كه وضع جمهورى فرانسه را ديده و پسنديده مىخواهد از انگليس